Rượu
whisky khói là để chỉ những rượu whisky có hương khói đặc trưng từ khói thang
bùn đốt (lúa mạch được cho ngâm nước và nảy mầm sau đó dùng thang bùn đốt trong
lò “Kiln” để sấy khô đến độ ẩm khoảng 25%), đây cũng được coi là đặc tính độc đáo
nổi bật của whisky khói. Để đo mức độ khói của whisky được diễn tả như là phần
triệu của phenol (PPM, Parts per million, PPM là một đơn vị đo tỷ lệ. 1
PPM được định nghĩa là 1 phân tử phenol được pha loãng trong hỗ hợp bởi
1,000,000 phân tử khác).
Những
chai rượu khói phổ biến ở Việt Nam như Talisker
10 năm khoảng 16-22ppm, Lagavulin 16
năm khoảng 35ppm, Laphroaig 10 năm
khoảng 45ppm. Ardbeg 10 năm khoảng 50-55ppm,…và nói đến whisky khói phải nói đến
vùng Islay, Island của Scotland.
Vậy
qui trình sản xuất rượu whisky khói như thế nào? Để làm nên rượu whisky khói gồm
các nguyên liệu như lúa mạch, thang bùn, nấm men và thùng ủ. Lúa mạch tiến hành
nảy mầm (barley), để khống chế quá trình nảy mầm của lúa mạch phục vụ sản xuất
rượu, người ta tiến hành sấy khô đến độ ẩm cần thiết. Đồng thời khói thang bùn cũng
đươc ướp vào barley. Tiếp đến là đi xay và tiến hành hồ hóa barley (quá trình
này gọi là mạch nha hóa malted) rồi lên men rượu. Lên men xong tiến hành chưng
cất, hương khói và rượu bay lên được ngưng tụ, lúc này hương khói hòa lẫn vào
rượu. Rượu mới nấu chưa được gọi là whisky mà phải ủ tối thiểu trong thùng gỗ sồi
ít nhất 3 năm theo luật Scotland.
Thưởng
thức whisky khói như thế nào cho đúng? Rượu whisky khói là rượu whisky có hương
vị mạnh mẽ và giàu hương vị nhất, vì vậy nó không phải là whisky dành cho người
mới bắt đầu. Thưởng thức whisky khói tốt nhất là uống neat, nếu rượu có độ cồn
cao thì chỉ cần thêm ít nước tinh khiết để thưởng hết hương vị của nó. Whisky khói đậm không nên uống với đá và nói
cách khác, uống whisky khói là trò chơi của hương vị là chính.
